{
“title”: “Tunceli’de Yüksek Maaşlara Rağmen Çoban Açığı Çiftçileri Zorluyor”,
“content”: “
Tunceli’nin kırsal bölgelerinde küçükbaş hayvancılığı sürdüren üreticiler, yıllardır çözüm arayışında oldukları büyük bir sorunun pençesinde. Üreticiler, yemek ve barınma giderlerini karşılamalarına rağmen, hayvanların bakımını üstlenecek nitelikli ve güvenceli iş gücü bulmakta ciddi anlamda güçlük çekiyor. Bu durum, bölgedeki hayvan varlığını ciddi ölçüde tehdit etme tehlikesi taşıyor ve sektörün geleceği açısından endişeleri artırıyor.
Geçmiş yıllarda aylık 130 bin liraya kadar çıkan çoban ücretleri, bu yıl 100 ila 150 bin lira aralığında seyretmekte. Yüksek ücretlere rağmen, özellikle yaylalarda hayvanların düzenli bakımı, sağımı ve beslenmesi için personel temini zorlaşıyor. Üreticiler, bu açığı kapatmak amacıyla yabancı uyruklu çobanlara yönelmektedir; ancak bu kişiler de işe başladıktan sonra çeşitli nedenlerle işi bırakmakta veya uyumsuzluk göstermektedir. Üreticiler, hem maliyetlerin artması hem de iş gücü bulma zorluğu nedeniyle büyük bir sıkıntı yaşıyorlar.
Yabancı çobanların yanı sıra, kendisi de hayvanların bakımını üstlenen üreticiler, artan yem, ilaç ve işçilik maliyetleriyle birlikte kâr oranlarını sürdürülebilir kılmakta güçlük çekiyor. Bir yandan hayvan sayısında azalma endişesi taşıyan üreticiler, diğer yandan ise bu süreçte alternatif çözümler arayışını sürdürüyor. Bu durum, bölgedeki hayvancılık sektörünün uzun vadede daralmasına zemin hazırlayabilir ve sürdürülebilirlik açısından ciddi riskler barındırmaktadır.
Yine bölgeden gelen üreticiler, yüksek maaşlara rağmen çoban bulmakta yaşanan zorlukları dillendirerek, durumun aciliyetine vurgu yapıyor. Özellikle Pülümür bölgesinde faaliyet gösteren hayvancılık alanında uzman olan Mehmet Demir, yıllardır bu işi yaptığını ve yabancı çobanların işe başlamalarından sonra motivasyonlarının düşük olduğunu belirtiyor. Demir, ‘Yıllık 2 çoban çalıştırıyoruz ve maaşları aylık 100 bin ile 150 bin lira arasında değişiyor. Ancak, bu ücretlere rağmen birçok çoban başka işlere yöneliyor veya kaçıyor. Yeme, içme ve barınma giderleri bizden olmasına rağmen, yine de istedikleri kadar memnun değiller ve iş bırakıyorlar. Bu sorunu çözmek için devletin etkin çözümler üretmesini ümit ediyoruz.’ ifadelerinde bulunuyor.
Hayvancılık sektörünün önemli isimlerinden Önder Erdoğan ise, mesleğin nesilden nesile aktarıldığını ve bu yüksek maaşlara rağmen çoban bulmanın giderek zorlaştığını vurguluyor. Erdoğan, ‘Yıllardır hayvancılık yapıyoruz ve çoban maliyetleri sürekli artıyor. Maalesef, bu maaşlar bile yeterli gelmiyor çünkü hayvanların bakımı, yem ve ilaç giderleri bizim üzerimizde. Günümüzde, bazı üreticiler 4 farklı çoban istihdam ediyor. Ancak buna rağmen, nitelikli ve güvenilir eleman bulmak çok zor. Bu durum, sektörün sürdürülebilirliğini ciddi anlamda tehdit ediyor.’ diyerek, sektörün geleceğine dair endişelerini dile getiriyor.
Son olarak, Tunceli Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Zeynel Erdoğan, çoban, yem ve ilaç maliyetlerinin hayvancılığı zorlayan temel unsurlar olduğunu belirtiyor. Erdoğan, ‘En düşük 120 bin liradan en yüksek 145 bin liraya kadar maaş ödeyebiliyoruz. Ancak sektör büyük bir risk altında ve doğru düzenlemelerin yapılmadığı takdirde, önümüzdeki yıllarda hayvan sayısında ciddi bir azalma yaşanabilir. Bu da sektörde bir gerileme ve ekonomik kayıplara yol açacaktır.’ diye uyardı. Bu gelişmeler, bölgedeki hayvancılık sektörünün geleceği konusunda önemli uyarılar niteliğinde olup,
